HAYDARPAŞA GARI

HAYDARPAŞA GARI – Abdullah Agâh ÖNCÜL

“…bir tren sesi duymaya göreyim,     iki gözüm iki çeşme…”

Orhan Veli’nin bu duygularını milyonlarca insan yüreğinden yaşadı ve paylaştı. Trenler geçtiği memleketleri diğerlerinden öncelikle tren sesi ile ayırdı. Sonra tren ve yolculuk heyecanı ile. Hemen herkesin çocukluk oyuncağı olan trenler, çocuklara HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL-aRed Kit’i, orta yaşlara hasreti ve yaşlılara geçmiş yılları anımsatır. Geçtiği tüm şehirleri, kasabaları, köyleri diğerlerinden özel kılan, zamanının tek ve en hızlı ulaşım aracı olan trenler sadece taşımacılıkla anılamaz. Çünkü şiirlere, romanlara, şarkılara, filmlere daha birçok sanat metalarına da hissettirdikleri ile konu olmuşlardır. Yeşilçam’ın en acıklı filmleri, arka plandan gelen tren sireniyle ya tren istasyonunda başlardı ya da tren istasyonunda biterdi. Son on yıldır tren istasyonlarına yakın evlerde yaşayan ve her tren kalkışında gece gündüz tren sireni duyan birisi ve de hayatı kaydetmeyi seven bir fotoğrafçı olarak, tren istasyonlarıyla ve yolcularla ilgili fotoğraflar çekmeye, video ve ses kayıtları yapmaya başladım. Trenlerle daha çok yolculuk yapmaya çalıştım. Hatta tatil zamanlarımda sırf binmek istediğim farklı bir ekspres gidiyor diye, farklı rotalarda bilmediğim şehirlere gittiğim zamanlar bile oldu. En ilginç olanı da anlık bir kararla Eskişehir’den Erzurum’a Doğu Ekspresi ile 30 saati aşan uzun bir yolculuğumdur. Konya – Eskişehir, Eskişehir – Bilecik, Eskişehir – Haydarpaşa ve Sirkeci – Halkalı arasındaki rotalarda resmen mekik dokuduğum bile söylenebilir. Ve geçtiğimiz aylara kadar sürdü bu yolculuklarım. Sebebini bilmesem de en çok sevdiğim tren Pamukkale Ekspresi oldu. Yaklaşık beş yıl Eskişehir’de yaşadıktan sonra 2008’de yanımda sadece çok önem verdiğim eşyalarımın olduğu bir çantayla ben de Haydarpaşa Garı’nda inerek İstanbul’a merhaba demiş birisiyim. Bu yolculuklar esnasında tren istasyonlarında ve trenlerde kaydettiğim fotoğraf, video ve sesleri hazırladığım “SİRKECİ VE HAYDARPAŞA” adlı bir medya sunumunda bir araya getirdim. Bu medyaları bir gün bu duygularla sunacağımı hiç düşünmezdim. Çünkü tren yolları, istasyonları ve de en önemlisi hem bir başlangıç, hem de bir bitiş olan Sirkeci ve Haydarpaşa garlarının ulaşıma kapatılıp sonunu bir belirsizliğin bekleyeceği hiç aklıma gelmezdi. Hazırladığım sunumu mekânlarda sunma ve yazıya dökmemi tetikleyen, belki de biraz sahip çıkma ve değişimin verdiği tereddüt duygusu olmuş olabilr.

HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL (3)

Haydarpaşa Garı

Haydarpaşa Garı, 1908’de İstanbul – Bağdat Demiryolu hattının başlangıç istasyonu olarak inşa edilen tren garıdır. Gar, TCDD’nin ana istasyonudur. İstanbul’un Anadolu yakasında, Kadıköy’de bulunur. Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde Bağdat Demiryolu yanında İstanbul-Şam-Medine (Hicaz Demiryolu) seferleri de yapılmaya başlanmıştır.

Devrin Osmanlı padişahı II. Abdülhamit döneminde, 30 Mayıs 1906 tarihinde yapımına başlanmıştır. 19 Ağustos 1908 tarihinde tamamlanıp hizmete girmiştir. Bir rivayete göre binanın bulunduğu sahaya III. Selim’in paşalarından Haydar Paşa’nın adı verilmiştir. Binanın inşaatı, Anadolu Bağdat adı altında bir Alman şirketi gerçekleştirmiştir. Ayrıca bir Alman’ın teşebbüsüyle garın önünde mendirek inşa edilerek Anadolu’dan gelecek veya Anadolu’ya gidecek vagonların ticari eşyasını yükleme ve boşaltma işlevi için tesisler yapılmıştr.

İki Alman mimar Otto Ritter ve Helmuth Cuno tarafından hazırlanan proje yürürlüğe girmiş, garın yapımında Alman ustalarla İtalyan taş ustaları birlikte çalışmıştır. I. Dünya Savaşı sırasında gar deposunda bulunan cephanelere 1917’de yapılan bir sabotajla çıkan yangın sonucu binanın büyük bir bölümü hasar görmüştür. Yeniden onarılan bina bugünkü şeklini almıştır. 1979’da Haydarpaşa’nın açıklarında Independenta adlı tankerin bir gemiyle çarpışması sonu meydana gelen patlamadan ve sıcaktan dolayı binanın O Linneman adlı ustanın yaptığı kurşun vitrayları hasara uğramıştır. 1976’da aslına uygun olarak yeniden geniş çapta onarılmış ve 1983’ün sonunda dört dış cepheyle iki kulenin restorasyonu tamamlanmıştır.

28 Kasım 2010 tarihinde çatısında çıkan ağır yangından dolayı çatısı çökmüş ve 4. katı kullanılamaz hale gelmiştir.[1]

Ankara-İstanbul Yüksek Hızlı Tren Projesi kapsamında Istanbul-Eskişehir bölümündeki demiryolu çalışmaları nedeniyle, 1 Şubat 2012 tarihinden itibaren 24 ay süreyle ülke çapındaki tren seferlerine ara verilmiştir.[2]

Abdullah Agâh ÖNCÜL-portre

Kaynakça

[1] “Haydarpaşa Garı’nda yangın: Tarihi çatı tamamen yandı”. Milliyet gazetesi. 28 Kasım 2010 tarihinde erişildi.[2] Basın Duyurusu: Köseköy-Gebze YHT Hattının İnşaası Nedeniyle Eskişhir – İstanbul Hattında 1 Şubat 2012’den İtibaren 24 Ay Tren Trafiğine Ara Verildi. TCDD. 30 Ocak 2012 tarihinde erişilmiştir.http://tr.wikipedia.org/

 

 

 

HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL (31)

 

HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL (2)

HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL

HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL (4)

HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL (1)

HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL (5)

HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL (6)

HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL (7)

HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL (8)

HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL (9)

HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL (10)

HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL (11)

HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL (12)

HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL (13)

HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL (14)

HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL (15)

HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL (16)

HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL (17)

HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL (18)

HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL (19)

HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL (20)

HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL (21)

HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL (22)

HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL (23)

HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL (24)

HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL (25)

HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL (26)

HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL (27)

HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL (28)

HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL (29)

HAYDARPAŞA GARI - Abdullah Agâh ÖNCÜL (30)