NEJAT UYGUR – USTANIN ARDINDAN

NEJAT UYGUR (4)b

NEJAT UYGUR USTANIN ARDINDAN

Abdullah Agâh ÖNCÜL

“Halıya basma lan!” sözü onlarca yüzlerce kez duymamıza karşın inanılmaz bir şekilde her seferinde gülmemize sebep olmuş, hatta yıllarca insanların ağzına dolanmış bir Nejat Uygur klasiğidir. Daha bunun gibi birçok Nejat Uygur repliği bir aralar televizyonda yayınlanan tiyatroları aracılığıyla halkımızın vazgeçilmezleri arasında yerini almıştır. Ayrıca tiyatronun ulaşamadığı yerlere ya da tiyatroya ulaşamayan insanlara bu yayınlar tiyatroyu tanıtmış ve sevdirmiştir.

Arkadaşlarla amatör olarak ilgilenip oynadığımız tiyatro oyunlarımıza öyle ki büyük üstadın esprilerinden de serpiştirmişizdir. Çocukluğumdan beri çok sevdiğim bu büyük ustanın sahnesini üniversite eğitimi için gittiğim Eskişehir’de, canlı canlı izlediğim Cibali Karakolu ve Kaynanatör oyunlarıyla tanıma fırsatı bulabildim. 2005 yıllında Eskişehir’de bu organizasyonları düzenleyen arkadaşlarımız aracılığı ile de bu büyük ustanın fotoğraflarını çekmiş, elini öpmüştüm. Anadolu insanı sevgisini memleketinden getirdiği hediyelerle gösterir, memleketim Çorum olunca ben de kendisine meşhur Çorum leblebisi ikram da edebilmiştim. O günlerde nerdeyse 80 yaşında olan Türk tiyatro ve sinema oyuncusu, bu büyük ve yorgun çınar hareketli bir oyundan sonra yine de tiyatroyu terk etmemiş ve muhabbeti sürdürmüştür. Fotoğraf dünyamda tanıştığıma en çok sevindiğim ve böylesi kariyerinin zirvesinde ama yine de bir o kadar alçak gönülle ömrünü noktalayan ustayı bir vefa borcu olarak ben de kaleme alıp anmak istedim.

USTANIN HAYAT ÖYKÜSÜ

Annesi öğretmen ve babası subay olan Uygur, 10 Ağustos 1927’de Kilis’te dünyaya gelir. Üç çocuklu bu ailenin de ortancasıdır. Kilisli sanatçı İsmail Dümbüllü tarafından keşfedilir ardından da meşhur olmuştur. Anadolu’nun çeşitli bölgelerinde eğitim alır. İlkokulu Siirt, Ezine ve İntepe’de okur ve bu dönemde müsamereler yapar. Ortaokulu Sarıyer, Çanakkale ve Manisa’da tamamlar ve ardından Güzel Sanatlar Akademisi Heykel bölümüne katılır; fakat mezun olamaz. 1943 yılında Sarıyer Halkevi’nde boksa başlar ve spora karşı ilgisi artar. Atletizm ve su topu dışında iyi de bir at binicisidir.[1] 1950 yılında Necla Uygur ile hayatını birleştirir. Tiyatroya profesyonel anlamda 1949’da “Nejat Uygur Tiyatrosu” ile adım atar. Nejat Uygur, düşündüğü ilk mesleğin tiyatro olmadığını bir röportajda şöyle belirtir:

“Benim düşündüğüm ilk meslek pilotluktu. Çocukluğumda pilot olacağımı düşünürdüm. Hatta hiç unutmam Manisa’da olduğumuz yıllarda, yatak çarşaflarını alıp yüksek bir yerden aşağı atlamayı planlamıştım. Tecrübe pilotu olarak önce ağabeyim atladı ve ayağını kırdı. Ağabeyim Zeki Ayhan Uygur, Amerika’da ünlü bir beyin cerrahı şimdi. Onunla gurur duyuyorum. Ağabeyim burada deniz albayıydı, ordudan ayrıldı sonra.” [2]

Gençlik yıllarında Amerika’ya ulaşmak isteğiyle gemici olur:

“Benim gençliğimde herkeste Amerika’ya gitmek gibi çok yoğun bir istek vardı. Bu yüzden liman cüzdanı çıkarttım ve gemici oldum. Hiç unutmam, bir Panama şilebinde çalıştım. Gemide kimsenin canı sıkılmazdı. Onlara fıkralar anlatır, taklitler yapardım. Herkes çok gülerdi. Sonra askere gittim, orada da arkadaşlarımı çok güldürürdüm. Giderek insanların yüzünü güldürmek bende tutku oldu. Sonra da tiyatro başladı zaten.” [2]

13 yıl süren Anadolu turneleri sürecinde sırasıyla Ahmet, ikiz kardeş olan Süheyl ile Süha, sonra da Kemal ve Behzat adlı beş erkek çocukları dünyaya gelir. Süheyl ve Behzat babalarının deyimiyle “armut ağacının dibine düşmüş” ve tiyatrocu olmuşlardır.

1998 yılında Kültür Bakanlığı’nca verilen Devlet Sanatçısı unvanını alır.[3] 1999’da 22. Avni Dilligil Tiyatro Ödülleri “Belkıs Dilligil Onur Ödülü”[8] 2006’da Kemal Sunal Kültür Sanat Ödülü “En İyi Tiyatrocu”[7] 2007 ‘de Altın Kelebek TV Yıldızları Yarışması “Tiyatroya Destek Yılı Özel Ödülü”[6]

Tiyatro sahnesinde geçen yaklaşık 60 yılın ardından Uygur, 10 Eylül 2007’de beyin damarlarında oluşan bir tıkanıklık nedeniyle vücudun sol tarafında kısmî felç geçirir. Sağlık durumuna ilişkin yapılan basın toplantısında Uygur’un sol kolunu hareket ettiremediği, yüzünde kayma olduğu yine de bacağında biraz hareket olduğu ve konuşmasının ise düzgün olduğu ifade edilir.[4] Oğulları Süheyl ve Behzat Uygur son açıklamalarında Nejat Uygur’un artık geçmişiyle yaşadığını söyleler. Usta tiyatro sanatçısı Nejat Uygur, uzun süre hastanede tedavi görmesine rağmen 18 Kasım 2013 günü saat 19:57 civarlarında solunum yetmezliği sebebiyle Medistate Kavacık Hastanesi’nde, 86 yaşında hayatını kaybeder. [5] Uzun ve gıpta ettiren hayat öyküsü Teşvikiye Camii’nden kaldırılan cenazesinin ardından Zincirlikuyu Mezarlığı’nda son bulur.

BÜYÜK USTANIN MEŞHUR SÖZLERİ

Tiyatro sanatçısı Nejat Uygur, tiyatro sanatçısı İsmail Hakkı Şen’in cenaze töreninde verdiği bir röportajında şöyle konuşur;”Bir bakmışsınız benim cenazemde başka sanatçılarla röportaj yapmışsınız. Gün gelecek bütün tiyatro sanatçıları İsmail Hakkı Şen gibi, benim gibi ölecek. Tiyatro perdesi üstümüze üstümüze yıkılacak. Hatta seyirci üzülmesin. Ben ve benim arkadaşlarım, onların kederini alıp götürecek. Onlara sadece gülmek kalacak”

‘Büyüklerin ellerinden, küçüklerin gözlerinde, ortancaların da alnından öperim’

“Hayat gelip geçiyor ağlamakla gülmekle, zaten komiklik yapıyorum ben böylesine bir dünyaya gelmekle…”

“Kahkaha ile doyuyor, alkışla yaşıyorum. Tavsiye Ederim.”

“Bir gün tiyatronun ışıkları sönecek, zil sesleri susacak ve tiyatro perdesi sonsuza kadar üzerime kapanacak. İşte o zaman giderken tüm üzüntülerinizi yanımda götürerek size sadece kahkahaları bırakacağım.”

“Benim cephem sahne. Ben tiyatronun bir neferiyim. Asker hastalıktan ölmez; kurşunla ölür. Ben de cephede yani sahnede alkışlarla ve alkışların arasında ölmek istiyorum.”

“Pili boşverin, takmışken akümülatör takın daha güçlü kuvvetli olurum.”

(Röportajda kalbine takılan kalp piliyle ilgili olarak söylemiştir.)

Kaynak:
  1. Tiyatrom.com
  2.  Haftasonu.com
  3. T.C. Kültür Bakanlığı
  4. “Nejat Uygur kısmi felç geçirdi”, NTVMSNBC, 10 Eylül 2007
  5. “Nejat Uygur’u kaybettik”. hurriyet.com
  6. cnnturk
  7. haber7com
  8. Hürriyet Gazetesi
ozlusozlerim.com/kisi/nejat-uygur.html
Vikipedi: Özgür Ansiklopedi

NEJAT UYGUR (1)

NEJAT UYGUR (2)

NEJAT UYGUR (3)

NEJAT UYGUR (4)

NEJAT UYGUR (5)

NEJAT UYGUR (6)

NEJAT UYGUR (7)

NEJAT UYGUR (8)

NEJAT UYGUR (9)

NEJAT UYGUR (10)

NEJAT UYGUR (11)

NEJAT UYGUR (12)

NEJAT UYGUR (4)b

Reklamlar